• A-
  • A
  • A+
среда, 19 септември 2018, 

Драган Миновски, генерален директор на АД ЕЛЕМ

Драган Миновски, генерален директор на АД ЕЛЕМ

Скопје, 3 август 2018 (МИА) - Генералниот директор на АД Електрани на Македонија Драган Миновски во интервју за МИА говори за заклучоците од „Македонски енергетски форум 2018“ што во јуни годинава се одржа во Струга во организација на ЕЛЕМ, Владата, Американската амбасада и Институтот ЗИП. На форумот учествуваа повеќе од 200 учесници, говорници и посетители од 15 земји од светот. 

На „МЕФ 2018“ имаше плодна дебата, дали може да ни кажете во кој правец се движеа дискусиите и кон што водат заклучоците од овој меѓународен енергетски форум?

- По завршувањето на форумот, со задоволство можам да заклучам дека на оваа меѓународна средба на високи функционери во Владата, еминентни експерти, и бизнисмени се презентираа сугестии, визии и политики за енергетска стабилност и стратегии за енергетски развој во Република Македонија и во регионот.

Говорниците и сите ние како учесници на овој форум се согласивме дека енергетскиот предизвик со кој се соочува светот е како да се балансира помеѓу задоволување на зголемената глобална побарувачка на енергија од една страна и обезбедување на сигурна, достапна и одржлива енергија од друга страна.

МЕФ Струга

Обезбедувањето на сигурна, достапна и одржлива енергија е од суштинско значење за глобалниот раст и развој. Овие три цели претставуваат енергетска трилема, што вклучува комплексно испреплетени врски меѓу јавните и приватните актери, владите и регулаторите, економските и социјалните фактори, националните ресурси, грижата за животната средина и индивидуалното однесување.
Размислувањето на глобално ниво се повеќе се насочува кон идејата и потребата за енергетска транзиција, односно чекори кон почиста, поодржлива и помалку јаглеродна интензивна енергетска иднина.

Потребна е помош и поддршка од ЕУ кон земјите аспиранти за членство, кога станува збор за проекти од енергетиката. Тоа се основните насоки во делот на енергетиката во следните години, или може да се каже најмногу во следните две децении, колку што е релано да се предвидува денес во областа на енргетиката.

Рековте дека светот ќе бара се повеќе електрична енергија. Како ќе се супституираат фосилните горива во иднина со зголемената побарувачка?

- Проценките се дека во иднина потрошувачката на електрична енергија ќе расте. Развојот на индустријата и воведувањето на нови технологии ја зголемува потребата за користење на електрична енергија, иако се очекува и унапредување на енергетската ефикасност. Особено, се очекува зголемна потрошувачка на електрична енергија со се поголемата електрификација на транспортот. Да, точно, електричната енергија ќе ја заменува нафтата, односно фосилните горива, таму каде што сега се применуваат. Значи, дефинитивно може да се очекува, дека во следните години и децени ќе треба да се произведува повеќе електрична енергија отколку што е тоа случај денес.

Ако е јасно дека ќе има потреба од се повеќе електрична енергија во иднина, како таа ќе се обезбедува, како се позиционирани новите технологии и каков ќе биде уделот на обновливите извори?

- Мора да се согласиме дека глобалната заложба за заштита на човековата околина и посебно за намалување на емисиите на стакленички гасови, од една страна, како и потребата за обезбедување на поголема разнообразност и со тоа и сигурност во снабдувањето со енергија, неминовно се наметнува потребата од зголемено учество на обновливите извори во финалната потрошувачка на енергија. Еден од основните предизвици треба да биде дефинирање на најпогоден одржлив развој на енергетскиот сектор.

Обраќање МЕФ

Безбедното, конкурентно и еколошки одржливо снабдување со енергија е од фундаментално значење за современите општества - за нашите индустрии, за нашите домови и воопшто за нашиот начин на живот.

Во однос на енергијата во светот во следните 20 години, постои општа согласност дека производството ќе се насочува се повеќе кон технологии кои не загадуваат, односно искористување на обновливите извори на електрична енергија. Во светот моментално се работи на нови решенија кои се однесуваат на овој вид производство, како и на решенија за складирање на произведената електрична енергија.

Искористувањето на обновливите извори на енергија во земји што во моментов во голема мера се ориентирани на производство на електрични енергија од фосилни горива, води кон потреба од воведување системи за складирање на енергијата што би овозможиле балансирање помеѓу произведената и потрошенета електрична енергија.

Како да се обезбеди енергетска сигурност?

- Енергетскиот сектор во Република Македонија е еден од најзначајните сектори за развој на економијата и треба да е приоритет со цел обезбедување на сигурно снабдување со енергија.

Во реализацијата на наведената цел, треба да се земат предвид неколку приоритети, меѓу кои и одржување, ревитализација и модернизација на постојната и изградба на нова, современа инфраструктура за производство и користење на енергијата.

Диверсификацијата на енергетските ресурси треба да биде приоритет со цел подобрување на енергетската сигурност и безбедност во снабдувањето. Значи, да не зависиме само од еден извор од каде би ја црпеле енергијата, односно во случајот електричната енергија, туку да работиме на проширување на портфолиото, на создавање на една шареноликост во производните капацитети, да имаме и термоелектрани, но да имаме и хидроелектрани, ветерници, фотоволтаични електрани, односно поголемо учество на обновливите извори на енергија во процесот на производството на електрична енергија. Таквиот пристап дава сигурност на државата кога е во прашање енергетиката. Од тие причини, потребно е подобрување на процесите за иницирање и развој на нови проекти. Тоа, пак, значи добра кадровска подготвеност на сите нивоа и брзи и поедноставни процедури.

Склаве обраќање МЕФ

Имајќи ги во предвид предизвиците во електроенергетскиот сектор, несомнено посебно треба да се посветиме на развој на човечките ресурси и создавање на стручен кадар кој ќе биде обучен да ги следи глобалните трендови во овој сектор.

Станува актуелно прашањето за заеднички пазар за електрична енергија во регионот, но исто така и потребата од поголема поддршка од ЕУ за Западен Балкан за енергетските прашања.

- Понатамошната либерализација на пазарот на енергија и имплементирање на ЕУ легислативата е со цел создавање на услови за поголема конкуренција во областа на снабдувањето со електрична енергија на потрошувачите во Република Македонија.

Понатаму, потребна е силна политичка волја и зголемена соработка помеѓу сите земји од Западен Балкан со цел воспоставување на единствен пазар на енергија кој ќе биде од бенефит за сите граѓани. Свесни сме дека една од основните цели во енергетика е поттикнување на конкуренцијата на енергетските пазари со почитување на начелата на недискриминација, објективност и транспарентност, како и интегрирање на енергетските пазари во регионалните и меѓународните енергетски пазари .

Секако, потребно е целосно имплементирање и хармонизирање на регулативата, како и владеење на правото во сите земји од регионот на Западен Балкан со цел зголемување на инвестиците во инфраструктурни проекти.

Во сите енергетски проекти и во Македонија и во регионот од големо значење е поддршката од ЕУ, да се препознае и финансиски да се поддржат проекти како што во моментов е гасната интерконекција помеѓу Македонија и Грција, за кој проект во овој момент се изработува физибилити студија.

елем

Македонија има нов Закон за енергетика, има обврски преземени со Договорот со Европската енергетска заедница. Дали ќе може брзо да се видат промените кои ќе произлезат од новите законски решенија?

- Зборувајќи за можностите и новите перспективи во енергетиката, не можеме а да не го споменеме новиот Закон за енергетика кој со себе носи реформи и новини кои нудат основа за реформи на ниво на институции и политики кои го поддржуваат развојот на енергетиката.

Поттикнување на конкуренцијата на енергетските пазари со почитување на начелата на недискриминација, објективност и транспарентност, како и интегрирање на енергетските пазари во регионалните и меѓународните енергетски пазари е еден од предизвиците на кои Република Македонија, и ние како дел од енергетскиот сектор во оваа држава треба да одговориме.

На самиот форум, земајќи ја предвиди дискусијата и излагањето на владините претставници, и експерти може да се заклучи дека Република Македонија е посветена кон спроведување на реформите во енергетскиот сектор и исполнување на обврските кои произлегуваат од Договорот за основање на енергетската заедница. Со донесување на Законот за енергетика се создаваат услови за исполнување на енергетските „меки мерки“, како и понатамошна либерализација на пазарот на енергија кон остварување на сигурно функционирање на пазарот на енергија и создавање на услови за поголема конкуренција при снабдувањето со енергија на потрошувачите во Република Македонија.

Искрено се надевам дека со воведувањето на правото на избор, може да се очекува дека либерализацијата на пазарот може само позитивно да влијае врз цените што овие категории потрошувачи ќе ја плаќаат за потрошената електричната енергија. Значи, ефектот ќе се види многу брзо. Исто така, и малото стопанство ќе добие намалување на цената на електричната енргија, што ќе биде многу значајно за подобрување на работата на фирмите и можност за поголем успех.

Важно е да се спомене, дека со новиот Закон се воведуваат и премиуми кои се пазарно ориентирани мерки за подршка на производителите на електрична енергија од обновливи извори на енергија, што значи дека повластените производители електричната енергија ќе ја продаваат по пазарни услови.

Првпат се воведува и можноста да му се даде можност на потрошувачот, да премине во „напреден потрошувач”. Повеќето од нас трошат електрична енергија од мрежата на ист начин веќе повеќе од еден век. Но тоа почнува да се менува. Потрошувачката на електрична енергија веќе не мора да биде еднонасочна улица. Ова најчесто се постигнува преку поставување на фотоволтаични панели на покривите, и претставува доста возбудлив тренд во искористувањето на обновливите извори на енергија. Воведувањето на овие можности и нови технологии можат да помогнат во заштитата на животната средина, да го поттикнат економскиот развој и да обезбедат поголеми енергетски избори поттикнувајќи уште поголема конкуренција и иновации во енергетскиот сектор.

Свесни сме дека со овој Закон се воведуваат новини во енергетскиот сектор кои ќе бараат соодветни промени и прилагодувања, но како и да е на овие реформи треба да гледаме како на еден нов предизвик, каде сите заедно како дел од енергетскиот систем ќе соработуваме и ќе земеме учество во подготовката на подзаконската регулатива, која исто така мора да признаеме е доста значајна, се со цел градење на еден стабилен и одржлив енергетски систем.

Исто така, беше истакнато дека гасификацијата како тема веќе е стратешки приоритет на Владата на Република Македонија. Во дебатите беше посочено дека како алтернатива за подрачјата каде што гасоводот не може да помине со цевка, може да се бара во ЛНГ и ЦНГ технологиите.

Колку сте задоволни од првиот „Македонски енергетски форум“ што го организиравте заедно со Владата и Американската амбасада, дали планирате да продолжите и следната година со нова средба и каков ефект очекувате да предизвика тоа што беше дебатирано на форумот?

Искрено јас како директор на АД ЕЛЕМ, компанија која е една од организаторите на овој форум во соработка со Владата, Амбасадата на САД и ЗИП Институот сум задоволен од реализацијата на оваа заедничка идеа за воспоставување на пракса да се одржува еден ваков форум, како средба на која се дава можност на владините претставници, експерти и бизнисмени да дискутираат на една тема како што е енергетиката. Заедно да дискутираме, да разменуваме искустава и да даваме предлози за подобра енергетска иднина.

Регионалната соработка на стручно ниво претставува еден од двигателите за развој на овој сектор. Драго ми е да споделам со вас дека добивме низа позитивни коментари од сите учесници на конференцијата. 

Фемили фото МЕФ

Очекуваме за следната година да обезбедиме учество на поголем број домашни и меѓунардони представници од областа на енергетиката со цел на реализација на уште еден вака успешен форум. Заклучоците кои произлегоа од форумот даваат предлог насоки до државните институции, до производителите, до трговците и до сите други субјекти од енергетскиот сектор. Искрено се надеваме дека дадените сугестии  во наредниот период, секој од своја област, ќе се потруди да ги имплементира и реализира и дека веќе наредната година, ќе може да се дебатира за тоа што веќе сме го примениле, а произлегло како идеа од годинашниот форум.

Валентин Јанковски

###

 

 

 

Сите права се задржани. Овој материјал не смее да се складира, издава, емитува, препишува и повторно да се дистрибуира во каква било форма, без писмена дозвола од Македонската информативна агенција.



НЕМА ПОВРЗАНИ ВЕСТИ

Мозаик

Обожаватели на Принс бараат истрага за неговата смрт

Илјадници обожаватели на американскиот музичар При...

Објавена првата слика од новиот Џокер

Режисерот Тод Филипс на Инстаграм ја објави првата...

Експерти: Вештачката интелигенција ќе ни овозможи комуникација со животните

Желбата за зборување со животните тлее во многумин...

На Месечината има погребан човек

На Месечината има многу „ѓубре“ од луѓето што ја п...

Папата Франциско: Сексот е голем дар од Бога

Папата Франциско им порача на младите Французи дек...